ژک *

به دانشجویان زندانی 18 تیر

ـــــــــــــــــــ

* ژک : سخنی که از روی خشم و غضب و دلتنگی ، در زیر لب بگویند.

 سیزده ( قسمت دوم ) :

چیه؟ ... باز هم که من رو خر فرض کردید. مگه نگفتم با این نشانه گذاریهای احمقانه داستان به این قشنگی رو خراب نمیکنم. بهتون بر نخوره ولی خیلی آی کیوتون پایینه که فکر کردید بعد از تحمل اون فشار عظما و کلی بد و بیراه شنیدن و ضایع شدن ؛ اون بلیط نازنین رو دو دستی پیشکش اون دختر خانوم میکنم. آخه دیوونه ها اگه بلیط رو میدادم به اون بعدش خودم چه خاکی به سرم میکردم؟... بگذریم داشتم میگفتم. ...

 برگشتم. دیگه شکی نداشتم که از من خیلی خوشش اومده ( ای ول اعتماد به نفس) . رفتم کنارش ایستادم. ولی مگه میتونستم حرف بزنم؟ لالمونی گرفته بودم. مثل بید بگم ، کم گفتم ؛ ولی باور کنید مثل دیاپازونی که از صدای رضا زاده به ارتعاش در اومده میلرزیدم. خاک تو سر دهاتیم بکنن همیشه تو گفتن جمله اول مثل خر تو گل گیر میکردم . آخه چی بگم؟ یه دفعه یاد اون جمله همیشگی افتادم : " ببخشید میتونم چند دقیقه وقتتون رو بگیرم؟ " ... نه. خیلی چیپه. ضایع است. سریع میفهمه بچه شهرستانی هستم و تازه اومدم تهران. باور کنید چهار صد جمله مختلف از تولستوی و داستایوفسکی و ...  تو ذهنم رژه رفت تا نمیدونم چی شد که آخرش باز هم رسیدم به همون جمله کلیشه ای و احمقانه. دل رو زدم به دریا و گفتم هرچه بادا باد.  خیلی متین و شمرده گفتم:

 -ببخشید چهره تون خیلی آشناست ؛ قبلآ جایی همدیگه رو ندیدیم؟

با همون لبخند دیوونه کننده ش و با همون نگاهی که پوست و استخوون روح آدم رو میلرزوند گفت: 

- آره. ... یادتون نمیاد؟

کف کرده بودم. اول از همه از صدای زیبا و با وقارش و دوم از اینکه الکی الکی یه چیزی تو هوا گفته بودم درست از آب در اومده بود. مغزم رو زیر و رو کردم ببینم کجا دیدمش. خلاصه هر چی این پوکدونی رو به کار انداختم یادم نیومد. آخه مگه میشه من چنین فرشته ای رو دیده باشم و از ذهنم پاکش کرده باشم؟ خیلی محترمانه با کلی تعجب گفتم :

-         متأ سفم. ... یادم نمیاد. ... قبلأ کجا زیارتتون کردم؟

میدونید چی گفت؟ ... حالا نمیخواد به مختون زیاد فشار بیارید. قبلأ یه بار همه تون رو تست کردم. میدونم همه تون آی کیوتون صده . خیلی محترمانه گفت:

-         .................... جهنم!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

اِه . ... با خودم فکر کردم : " مگه میشه؟... چرا یه دفعه اینجوری و با این جدیت گفت جهنم؟... بچه پررو . یه خرده نگاهش کردم چی به خودش گرفته. تازه اصلأ از اولش اون داشت من رو با نگاش قورت میداد. ولی بیخیال نباید کم بیارم." سریع از شوکی که به من وارد کرده بود ؛ اومدم بیرون و با یه لبخند ملیح گفتم:

-         اِه ... چه جالب... یادم اومد. ... جهنم ، طبقه دوم بود. ... البته شما از طبقه هفتم اومده بودید. آره آره خوب یادم میاد که یه طناب بزرگ بسته بودن به موهاتون و از سقف آویزونتون کرده بودن. ... جرمتون چی بود؟ ... آه یادم اومد : بد حجابی. ...خوشحالم که دوباره میبینمتون . ... چند وقته برگشتید؟

-         برنگشتم ؛ دارم توش زندگی میکنم. ... البته فکر میکنم شما من رو اشتباه گرفتید. ... چون تا اونجا که یادمه من فقط توی جهنم ناظر بودم و این شما بودید که برای گرفتن یه بلیط همه جور فلاکتی رو تحمل میکردید.

باز هم لبخند زد ولی اصلأ لبخند زیبایی نبود. بد جوری زده بود توی ذوقم. بی معرفت صاف دست گذاشته بود رو نقطه ضعف من. ولی از حاضر جوابیش خوشم اومده بود.یه ته لهجه ی خاصی داشت. معلوم بود تهرانی نیست. نمیدونم چرا دلم به شکل غریبی میخواست حقیقت پشت پرده روحش رو کشف کنه. خندیدم.

-         شخصیت جالبی به نظر میرسید. ... البته به شرطی که شوق سینما رو با فلاکت اشتباه نگیرید.

خندید و نگاه عمیق و معنا داری کرد وگفت:

-         ناراحت نشو. جواب شوخیت رو میخواستم بدم.

-         شما اهل کجایید؟

-         جهنم. ... همشهری هستیم ؛ نه؟

و باز هم خندید.

- بدم نمیاد همشهریتون باشم. ... راستی چه فیلمی رو میخواید ببینید؟

- شب نشینی در جهنم.

وباز هم خنده ای بلندتر. مونده بودم بهش چی بگم. هر چی میگفتم جواب سر بالا میداد. نگاهم افتاد به ساعتم. کم کم باید فیلم رو شروع میکردن. میون دو راهی گیر کرده بودم. نه دوست داشتم یه پلان از فیلم رو از دست بدم و نه دلم میومد از این دختر خانوم عجیب جدا بشم. یه خرده خودمو جدی گرفتم و گفتم:

-         ببخشید فیلم داره شروع میشه و من باید حتمأ ببینمش. میتونم بهتون شماره بدم؟

-         من از کسی شماره نمیگیرم.

-         ... ولی هیچ چیز مطلق نیست. همیشه استثنا هم وجود داره.

-         بله . ... اما بهتون گفتم که ... فکر میکنم شما من رو اشتباه گرفتید.

-         میتونم بپرسم چرا این فکر رو میکنید؟

نگاهی به ساعتش انداخت و یه خرده اطراف رو نگاه کرد و گفت:

-         من تا دو ساعت دیگه بیکارم . اگه دوست داری میتونیم تو این فاصله با هم باشیم.

چه آزمون سختی. اصلأ دلم نمیخواست بعد از اون همه بدبختی فیلم رو نبینم. اما  خواهش دل رو هم نمیشه نادیده گرفت. گفتم :

-         خوشحال میشم بیشتر با شما آشنا بشم.

همه وجودم به لرزه افتاده بود. قلبم چهار نعل تو سینه میتاخت. حال غریبی داشتم. تا حالا هیچ دختری اینجوری مسخم نکرده بود. یه نگاه به بلیط سینما که تو دستام مچاله شده بود انداختم و بی درنگ گذاشتمش تو جیبم. صاف توی چشای هم خیره شده بودیم. هیچوقت اون نگاه از جلوی چشام پاک نمیشه. یه هاله اشک توی چشمهاش نشسته بود. خیلی آروم گفت :

- بیست هزار تومن میگیرم. ... فقط هم یه بار. ... خونه که داری؟

انگار یه بمب هسته ای تو روحم ترکید. خشکم زد. باورکردنی نبود. آخه اصلأ بهش نمیخورد. ...

بدون اینکه چیزی بگم راهم رو کج کردم. نمیتونستم دیگه بهش نگاه کنم. دوست نداشتم اون چشمها رو با یه تصور دیگه ببینم. آروم رفتم تو سینما. ولی همش روی پرده دو تا چشم میدیدم که یه هاله اشک پوشونده بودش و بی وقفه میگفت: " بیست هزار تومن میگیرم. ... " .

 دیگه هیچ وقت به هیچ نگاهی اعتماد نکردم.

به بهانه جشنواره فجر:

سیزده: (قسمت اول)

اولین باری بود که فضای جشنواره رو میچشیدم. آنچنان باد سردی میاومد که تا فیه خالدون

آدم یخ میزد ؛ (به آتیش گرفتن های امروزش در). یادش به خیر. واقعآ که چه قدر خل و چل

بودیم . یه مشت دله دیوونه که برای دیدن فیلم " ایثار " روی پرده سینما ، اونهم به زبان

اصلی ؛ ( یا حضرت مخ ) ، دو ساعت روبروی سینما عصر جدید صف میکشیدیم. اون

زمان کلی حس هنرمند بودن برمون داشته بود و مثل همۀ هنرمندان اصیل ایرونی موهامون

رو بدون اینکه یه شونۀ کوچولو بهشون بکشیم ؛ تا روی شونه هامون بلند کرده بودیم ؛ (هر

که مویش بیش فضلش بیشتر). واقعآ افت داشت که کسی بتونه زاغ سیاهۀ دک و پوز

خوشکلمون رو چوب بزنه. خلاصه اینکه صورت نگو مو بگو. ...

هنوز به صف طولانی هنرمندان نازنینی که بَلا نسبت شما مث سگ تو صف میلرزیدن

نرسیده بودم که یکی از همکلاسی های نازنینم رو دیدم که اوایل صف ایستاده. قند که چه

عرض کنم ؛ شیرینی دانمارکی ( ببخشید شیرینی گل محمدی ) تو دلم آب شد. خودم رو زدم

به اون راه و زرتی پریدم اول صف و کنار دوست عزیزم ایستادم و بیخیال از بد و بیراه

جماعت پشت سر( که گهگاهی از حد شرع و عرف هم خارج میشد) با رفیق شفیق مشغول

بحث راجع به میزانسن های تارکوفسکی فقید شدیم. راستش اولش یه خرده احساس شرم کردم

؛ از اینکه میون این همه هنرمند باکلاس ، که با کلاه بِرِه و کیفهای رو دوش انداخته و

نگاههای عاقل اندر سفیه ، بسیار منظم در صف ایستاده بودند ، به خودم اجازه دادم که یک

عمل غیرمتمدنانه انجام بدم . اما عشق جشنواره همه این مسائل رو تحت الشعاع خودش قرار

میداد.

رفیق شفیق من که ساعت های اولیه صبح تونسته بود رتبه دوازدهم رو توی صف کسب کنه

؛ کتاب " تصاویر دنیای خیالی " بابک احمدی" رو گرفته بود دستش و موقرانه به اون زل

زده بود. میتونم قسم بخورم که معنی یه جمله ش رو هم نمیفهمید. پای بی مرامی من نذارید

ولی خدا وکیلی بی استعداد ترین بچه کلاس بود. در هر حال به یمن وجود ایشون ما هم رفتیم

تو صف و شدیم نفر سیزدهم. اَی بخشکی شانس. این عدد نحس تا همین الان دست از سر من

برنمیداره. ...چیه؟ ... حتمأ فکر کردید بلیط گیرم نیومد. ... اشتباه نکنید. ... فکر کردید با این

نشانه گذاریهای احمقانه قصه به این قشنگی رو خراب میکنم؟ ... . اتفاقأ بعضی وقتها همین

عدد سیزده کلی خوش اقبالی برای آدم میاره. باور نمیکنید هنوز از فکر اینکه این عدد سیزده

بد شگونه و حتمأ آه پشت سری ها یقه منو میگیره و بلیط گیرم نمیاد ؛ بیرون نیومده بودم که

چشمم افتاد به یک دختر خانم محترم که روبروی من ایستاده بود و به شکل خاصی به من

خیره شده بود. یکدفعه شیرینی گل محمدی که چه عرض کنم نیزاری از شکر کوبایی نه که

توی دلم آب بشه ؛ رویید. نگاهش دقیقأ شبیه نگاه اینگرید برگمن بود به همفری بوگارت توی

فیلم کازابلانکا. باور کنید راست میگم. اینقدر این نگاه گرم و عاشقانه بود که از حرارتش دلم

میخواست همۀ لباسام رو درآرم و بپرم تو استخر آب. نمیدونم چند ثانیه ، دقیقه یا شاید ساعت

این تلاقی نگاه طول کشید ولی خوب یادمه چیزی که دوباره من رو به فضای جشنواره

برگردوند ؛ فشار وحشتناک پشت سری هام بود که برای به دست آوردن بلیط به هیچ

دیارالبَشری رحم نمیکردند. تازه متوجه شدم که باجه فروش بلیط باز شده ومتصدیش داره

بلیط میفروشه. نه راه پس داشتم نه راه پیش. فقط سعی میکردم هر جور شده میون این فشار

عظما که از عقب و جلو به من وارد میشد مقاومت کنم و بتونم لا اقل تعادل خودم رو حفظ

کنم. الهی کور شه چشام و کاشکی اصلأ نگاهم به نگاه اون دختر خانم محترم نیافتاده بود که

حالا بخوام جلوی همون نگاه عزیز اینجوری ضایع بشم. بیشرفا به خاطر یک بلیط حاضر

بودن آدم بکشن. بین دو راهی گیر کرده بودم : از یه طرف دلم میخواست حتمأ این فیلم استاد

بزرگ سینمای فلسفی رو روی پرده عریض سینما (سالن شماره 3 عصر جدید؟؟؟) ببینم و از

قافلۀ فخر فروشان آبدوغ خیاری جامعۀ هنری عقب نیافتم ؛ از طرف دیگه داشتم زیر فشار

جماعت هنری و بیش از همه نگاه تیز اون دختر خانوم محترم لِه که نه ؛ ذوب میشدم.

سرتون رو درد نیارم . بالاخره به هر بدبختی بود بلیط رو گرفتم . باور نمیکنید اما من دقیقأ

آخرین نفری بودم که بلیط گیرش اومد. خیلی جالبه. تو دلم گفتم : ای وَل عدد سیزده. کلی ذوق

کرده بودم. واقعأ ارزش اون همه فشار رو داشت. اما هیچ وقت نگاه و حرفای رکیکی که

پشت سری من در اوج عصبانیت به من گفت یادم نمیره. اصلأ هم بهتون نمیگم چی گفت.

چون هم سرتون رو اَلَکی درد میآرم هم اینکه بیشتر از این نمیخوام پیشتون ضایع بشم. ...

یکدفعه به یاد نگاه اون دختر خانوم محترم افتادم. سخت ترین تصمیمی که در طول عمرم

گرفتم : آیا دوباره روی نگاه کردن به اون چشمهای عمیق رو داشتم؟ نه ... کار من نبود.

اصلأ روم نمیشد بعد از پشت سر گذاشتن اون حادثه فجیع در جلوی نگاه اون دختر خانم

معصوم به چشاش نگاه کنم. سریع خودم رو میون جمعیت انداختم تا برم توی سینما. اما

درست در لحظه آخر دل صاومرده من کار خودش رو کرد. نگاهم رو به عقب برگدوندم تا

برای بار آخر ببینمش. نگاهش مهربونتر شده بود وبا یه لبخند زیبایی که توی عمرم تجربه

نکرده بودم مستقیم به من خیره شده بود. شکر کوبایی اصل که چه عرض کنم عسل بهشتی

سراسر وجودم رو سرشار شیرینی کرد. ... برگشتم.

(جالبه بدونم که هر کسی چه تصوری دربارۀ آخر این ماجرا داره. حتمأ آخرش رو حدس بزنید و برام بنویسید.)